U bent nu hier: Home » Misdaadjournalist » Puck van Twist: onschuldig in de cel

Puck van Twist: onschuldig in de cel

Puck van Twist (59) uit Breda zit al drie in Oostenrijk gevangen. Hij moet nog vijf jaar. Wie zich ook maar enigszins in het dossier verdiept constateert meteen dat de man ten onrechte is veroordeeld. Alleen: niemand maakt zich er druk over, niemand helpt. “Geachte mevrouw, hiermee bevestig ik u de ontvangst van onderstaande e-mail. Gezien de inhoud heb ik deze onder de aandacht gebracht van mijn fractiegenoot Fred Teeven. Hopende u hiermede van dienst te zijn geweest. Met vriendelijke groet, Mark Rutte.” Nee, het zijn niet de minste die zich over de zaak Van Twist hebben gebogen: alle Kamerfracties zijn benaderd, maar de antwoorden komen allemaal op hetzelfde neer: u moet niet bij ons zijn, wij kunnen niets voor u doen. Het begint allemaal als bouwvakker Puck in 2005 werkloos wordt. Hij woont met zijn vriendin Marian in Molenschot bij Breda. Zij is conductrice, hij verveelt zich en zit niet lekker in zijn vel. In die situatie laat hij zich overhalen samen met een vriend een partijtje drugs naar Oostenrijk te smokkelen. Het gaat allemaal erg knullig, ze worden dan ook meteen gepakt. “Puck is soms een beetje een branie, zo van: dat doe ik wel even. Niet goed bij nagedacht. Dom, natuurlijk,” zegt Marian, “we waren allemaal boos en verbijsterd. Maar we hebben hem niet laten vallen.” De mannen worden veroordeeld tot vier en vijf jaar gevangenisstraf en daar is verder niet veel op af te dingen.

Marian: “Puck had er heel veel spijt van. Voor mij was het ook best even moeilijk, maar we hebben goede gesprekken gehad. Hij was niet eerder met justitie in aanraking geweest, het was een eenmalige uitglijder, hij wilde met een schone lei beginnen. We kenden elkaar al twintig jaar, maar toen heeft hij me in de gevangenis ten huwelijk gevraagd. In februari 2008, toen hij terug was in Nederland, zijn we getrouwd.” Puck was toen inderdaad ‘terug in Nederland’ maar wel ‘met een verhaal’. In juni 2007 is hij er, als eerste gevangene in Oostenrijk in 34 jaar, in geslaagd te ontsnappen. Listig, zonder geweld. Marian: “Hij is direct naar Nederland gegaan, heeft zich hier meteen bij de politie gemeld met de vraag of hij hier zijn straf mocht uitzitten.” De politie laat hem eerst nog drie weken lopen, dan wordt hij aangehouden. Hij zit het resterend deel van zijn straf uit volgens het boekje en is ook ‘klaar’ met Oostenrijk. Denkt hij. Op 4 mei 2009 gaan Puck en Marian op reis. De tweelingzus van Puck woont in Thailand en heeft hen een huwelijksreis naar Thailand aangeboden. Na alle toestanden in de afgelopen jaren lacht het leven hen eindelijk weer eens toe. De route loopt via het vliegveld in München. Als ze nietsvermoedend de douane willen passeren, worden ze tegengehouden.

Beiden staan – tot hun verbazing – internationaal gesignaleerd, op verzoek van justitie in Oostenrijk. Een Oostenrijkse crimineel, Konigstätter, is op 21 september 2007 in de grensplaats St. Gallen in Zwitserland gearresteerd in het bezit van ruim 1300 gram amfetamine en 4000 xtc-tabletten. Hij verklaart dat hij de drugs daar, op die dag, van Puck en Marian heeft gekregen. Puck weet wel wie die Koningstätter is: ze hebben elkaar in de gevangenis in Innsbruck ontmoet, toen ze daar allebei gedetineerd waren. Dat de man zijn naam kent is dan ook niet zo vreemd. Wel dat de Oostenrijkse justitie geen moeite doet Puck en Marian in Nederland te achterhalen, maar zonder dat iemand in Nederland daarvan op de hoogte is een internationaal arrestatiebevel uitvaardigt. Marian: “Het was verschrikkelijk. We konden niemand bellen. Pas toen mijn schoonzus in Thailand ontdekte dat we niet waren aangekomen werd er alarm geslagen, maar het duurde nog een hele tijd voor de achterban wist wat er aan de hand was.” Beiden worden opgesloten in Duitsland. Na ruim vier maanden worden ze uitgeleverd aan Oostenrijk. Hun Oostenrijkse advocaat Michael Kramer is al snel overtuigd van de onschuld van zijn cliënten. Hij is niet de enige: de Oostenrijkse media schrijven over ‘Ehepaar im Knast, trotz besten Alibis der Welt’.

Op de vrijdag dat de heer Konigstätter de drugs in ontvangst zou hebben genomen, was Puck nog gedetineerd in Amerswiel (Heerhugowaard). Overdag werkte hij bij een bedrijf in Amsterdam, onder toezicht van justitie. Die avond was hij wel vrij geweest. Uit een reconstructie aan de hand van de agenda’s blijkt dat ze die avond op bezoek zijn geweest bij vrienden in Breda, Hans en Jacqueline. “Ze waren hier al vóór acht uur,” zegt Jacquline, “dat konden we ons nog goed herinneren omdat het de laatste vakantiedag was van Marian. Dat hadden ze nog gevierd. Ze hadden geproost op een beter leven en dat Puck nooit meer in de gevangenis zou komen en dat ze voortaan weer samen op vakantie konden.” Alle betrokkenen leggen hierover verklaringen af, onder ede, maar de Oostenrijkse aanklager doet of zijn neus bloedt. Jacqueline: “Ze gaan er dus vanuit dat ik onder ede heb zitten liegen. Laat ze mij maar aanklagen dan, voor meineed.”

Op 22 september 2009 is er een eerste zitting waar Konigstätter bij aanwezig is. Terwijl hij eerst heeft verklaard dat hij de hele transactie met Marian heeft besproken, trekt hij dat op de zitting in. Nu verklaart hij dat Marian er zelfs helemaal niet bij is geweest. De officier van justitie vraagt de rechter Marian wegens gebrek aan bewijs vrij te spreken. Dat gebeurt dezelfde dag nog. De chauffeuse van Konigstätter, die kennelijk ook bij de transactie aanwezig is geweest, is als getuige op de zitting. Zij verklaart dat ze Marian niet herkent. Over Puck zegt ze dat hij het misschien kan zijn, maar misschien ook niet. Ze weet het eigenlijk niet. Zij meent hem te herkennen omdat zij hem daar in de beklaagdenbank ziet zitten, maar zij verklaart dat zij Puck nooit herkend zou hebben als zij hem elders tegen zou zijn gekomen.

De tweede zitting is op 17 november. De Nederlandse recherche heeft op verzoek van Oostenrijk Hugo van Dijk, de werkgever van Puck, op 23 september 2009 ondervraagd en een proces-verbaal van verhoor opgemaakt. De rechter vindt de schriftelijke verklaring en het proces-verbaal niet voldoende en wil in een volgende zitting middels een videoconferentie de werkgever kunnen ondervragen. Dat gebeurt op de derde zitting, 8 januari 2010. De rechter wil nu dat (ex)werknemers van Hugo van Dijk eveneens verklaringen afleggen. Hij verzoekt de Nederlandse Justitie deze personen op te sporen. De vierde zitting is op 4 maart 2010, waar oud-collega’s van Puck moeten getuigen of het klopt dat zij op 21 september 2007 tot 11.00 uur met Puck hebben samengewerkt. Werkgever Hugo van Dijk verklaarde op de zitting van 8 januari 2010, middels een videoconferentie, dat hij Van Twist om 11.00 uur nog door de bedrijfstelefoon had gesproken. Het werkbriefje van die dag gaf aan dat Puck die dag tot half twee had gewerkt.

Het wordt allemaal bevestigd door de getuigen, maar de Oostenrijkse rechter laat zich niet overtuigen. De advocaat van Puck heeft er wel een verklaring voor: Koningstätter heeft ook belastende verklaringen afgelegd in allerlei andere zaken, hij is een soort ‘super-kroongetuige’. Als hij in de zaak van Van Twist als onbetrouwbaar zou worden afgeserveerd, zijn in Oostenrijk de poppen aan het dansen. Kán Puck van Twist die vrijdagavond om 18.00 uur echt in Sankt Gallen zijn geweest, zoals Koningstätter en zijn chauffeuse beweren? De te overbruggen afstand was ruim 800 kilometer. ’s Nachts, zonder enig oponthoud, is dat in acht uur te doen, maar op vrijdagmiddag, in de spits door Nederland en Duitsland? Uit verkeersgegevens blijkt dat er in de periode dat Van Twist hier langs zou zijn gekomen er een stremming was op de A2, met langzaam rijdend en stilstaand verkeer. Een ander punt is dat Van Twist op dat moment niet over een paspoort beschikte. Hij zou dus mét een partij drugs, maar zónder paspoort, naar Zwitserland zijn gereden. Er was in 2007 nog geen vrij grensverkeer met Zwitserland, alleen al om die reden is het hoogst onwaarschijnlijk. Bovendien zou hij dan al ‘s morgens om tien uur vertrokken moeten zijn.

Het staat vast dat Van Twist uitsluitend is veroordeeld op de verklaring van Konigstätter, er is geen enkel ander bewijs. Op de pakketten drugs zijn vingerafdrukken gevonden, maar die zijn van een onbekende crimineel die meerdere malen in Innsbruck zijn slag heeft geslagen. Diens laatste misdaad was een overval op een casino in Innsbruck. Van Puck werden geen dna-sporen aangetroffen. Marian: “De politie vond het niet nodig het dna van Puck af te nemen, het was toch al te lang geleden, was het argument. Puck heeft er zelf op aangedrongen dat het wél zou gebeuren. Er was inderdaad geen match, maar ook dat hielp niet.” Puck komt niet in aanmerking voor vervroegde invrijheidstelling, er zit weinig anders op dan nog vijf jaar onschuldig vastzitten. Aan pogingen een deel van de straf in Nederland uit te zitten werken de Oostenrijkse autoriteiten niet mee. Over twee jaar kan hij opnieuw een aanvraag indienen. En ook daar worden de Nederlandse instanties en politici niet warm of koud van. In augustus 2009 liet woordvoerder Herbert Brinkman van het ministerie van Buitenlandse Zaken weten: “De ambassade in Oostenrijk zit er bovenop. Maar de rechter moet eerst uitspraak doen. We kunnen alleen kijken of op de juiste manier recht wordt gesproken.” Het is wat de meeste politici zeiden: vóór de uitspraak kunnen we niks doen. Wat ze vergaten te melden: na de uitspraak ook niet. Het is een binnenlandse Oostenrijkse aangelegenheid, daar bemoeien de andere leden van de Europese Unie zich niet mee.

VAN HET KASTJE NAAR DE MUUR

Toenmalig fractievoorzitter Mark Rutte schoof ‘het probleem Van Twist’ door naar collega Fred Teeven, hoe reageerden de andere politici op de brieven van de vrienden en familie van Van Twist? Minister Ernst Hirsch Ballin liet weten dat men ‘binnen zes tot acht weken’ een inhoudelijke reactie tegemoet zou kunnen zien. Daar is niets meer van vernomen. Jeanine Hennis Plaschaert(VVD) schrijft dat ‘de Europese wetsvoorstellen rondom de procedurele rechten muurvast zitten in de Raad. Ik heb dus op dit moment geen stok om mee te slaan.’ Ze denkt dat er ‘een eerlijk proces mag verwacht worden op 22 september!’ De woordvoerder van Hans van Baalen (VVD) laat telefonisch weten dat het Europees Parlement in de kwestie van Puck niets kan betekenen, hoe jammer hij dat ook vindt. Het is niet toegestaan dat lidstaten zich met elkaar bemoeien in dit soort zaken. De woordvoerder van Pieter van Geel (CDA) deelt mee: ‘Helaas kunnen wij u als politieke partij niet helpen. In Nederland kennen wij een scheiding van machten, wat inhoudt dat de politiek zich niet kan en mag bemoeien met rechtszaken.’ De woordvoerder van de SGP heeft de zaak ‘voorgelegd aan onze beleidsmedewerker en woordvoerder justitie. Mochten we iets voor u/uw broer kúnnen doen, dan zullen we dat niet nalaten.’ De Partij van de Arbeid kan ook niks doen: ‘Een politieke partij doet nooit uitspraken over zaken die nog onder de hamer van de rechter zijn, zij kan en mag niet op de stoel van de rechter kan gaan zitten.’ Fred Teeven, die van verschillende kanten is benaderd, laat ook na herhaald aandringen geen reactie horen. In februari 2012 ben ik met de zaak bezig. Dan stuur ik aan alle fracties in de Tweede Kamer de tekst van de reportage met als toelichting dat het gaat over een Nederlander die ten onrechte veroordeeld is in Oostenrijk. “Als journalist zeg je dat niet snel, in dit geval heb ik hier weinig twijfel over. Familie en vrienden van betrokkene hebben alles in het werk gesteld ‘de politiek’ (ook uw partij) hier warm voor te krijgen, maar dat is niet erg gelukt: men is van het ene kastje naar de andere muur gestuurd. De vraag is: denkt u dat ‘de politiek’ überhaupt nog iets kan doen aan deze kwestie, of moet men het maar accepteren?”

Anja Hazekamp, van de Partij voor de Dieren, laat weten dat ze niet op alle mail persoonlijk kan reageren. “Als de inhoud van uw e-mail daarom vraagt, zal een van de medewerkers van de fractie uw e-mail zo spoedig mogelijk beantwoorden.” Partij van de Arbeid: “Mailtjes die bij ons binnenkomen worden allemaal gelezen. In voorkomende gevallen zullen wij uw opmerkingen voor kennisgeving aannemen en de informatie doorgeven aan de fractie. Wij streven ernaar vragen binnen een redelijke termijn te beantwoorden.” ChristenUnie: “Uw mail is doorgestuurd naar onze beleidsmedewerker die inhoudelijk het meest met het onderwerp te maken heeft. Indien de inhoud daartoe aanleiding geeft wordt uw mailbericht door de beleidsmedewerker bij de voorbereiding van een Kamerdebat betrokken, zonder dat u daar nog apart bericht over krijgt. Heeft u daar vragen over, dan kunt u contact opnemen via ons secretariaat.” Michiel van Nispen, Socialistische Partij: “Dit is inderdaad een opmerkelijk verhaal. Het is goed dat u zich hier zo in heeft vastgebeten. Uw vraag wat een politieke partij, meer specifiek een Tweede Kamerfractie, hier nu mee kan doen laat zich helaas niet eenvoudig beantwoorden. Een veroordeling van een rechter laat zich niet zomaar ongedaan maken. Met de beste wil van de wereld krijgt Nederland een veroordeelde in het buitenland niet (eerder) vrij als een strafrechter uitspraak heeft gedaan, en deze veroordeling niet is herzien door een andere (beroeps)rechter. Wat natuurlijk wel met regelmaat gebeurt is dat de buitenlandse straf in Nederland mag worden uitgezeten als het andere land daar mee instemt. Maar dat is hier helaas niet het geval. Waar de SP zich wel steevast druk om maakt, en zal blijven doen, is het kritiekloos overleveren van eigen onderdanen aan andere landen zonder inhoudelijke toetsing (bijvoorbeeld op basis van het EAB). Kortom, het is geen onwil van de SP (en andere fracties) om hier naar te kijken, er zijn geen kansrijke mogelijkheden concreet iets in deze zaak te betekenen.” De fractie van GroenLinks is onbereikbaar.  Op de website is geen mailadres te vinden, twee keer inspreken op het antwoordapparaat van de perswoordvoerster leidt niet tot een reactie. De andere fracties (CDA, D’66, PVV, SGP en VVD) reageren geen van allen.

Auteur: Hendrik Jan Korterink

Share 'Puck van Twist: onschuldig in de cel' on Facebook Share 'Puck van Twist: onschuldig in de cel' on NUjij Share 'Puck van Twist: onschuldig in de cel' on Twitter


01-Camilleri-468x60-webbanner